Katedra Mikrobiologii Rolnej powstała w roku akademickim 1951/52, jako jedna z pierwszych jednostek naukowo-dydaktycznych nowoutworzonej Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu. Kierowanie Katedrą powierzono doktorowi Józefowi Dudzie. Zajęcia dydaktyczne z mikrobiologii w pierwszych latach działalności Katedry prowadzone były dla studentów czterech wydziałów Wyższej Szkoły Rolniczej, a także Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UAM oraz Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Poznaniu. W okresie tym powstały także skrypty do ćwiczeń z mikrobiologii rolniczej autorstwa J. Dudy oraz J. Dudy i K. Zodrowa, a także skrypt – podręcznik (tych samych autorów) „Mikrobiologia rolnicza”.
Od początku istnienia Katedry Mikrobiologii Rolnej prowadzono obszerną działalność naukową. Główne nurty badawcze tamtego okresu wyznaczały pionierskie prace z zakresu antybiozy w warunkach glebowych oraz oddziaływania pestycydów na drobnoustroje. Równolegle prowadzone były badania nad wytwarzaniem przez drobnoustroje glebowe kobalamin, które kontynuowane w późniejszych latach, pod kierunkiem prof. K. Zodrowa (kierownik Katedry w latach 1959-1966), przyczyniły się do opracowania polskiej metody syntezy witaminy B12. W okresie kierowania Katedrą przez prof. K. Zodrowa prowadzono także badania nad bakteriami mikolitycznymi i psychrofilnymi. Trzech pracowników Katedry uzyskało w tym czasie stopień doktora. Jednocześnie istotnie wzbogaciło się wyposażenie Katedry w sprzęt i materiały, a w roku 1964 pozyskała ona nową siedzibę przy ul Wołyńskiej 35, którą zajmowała do roku 2005.
W roku 1967 kierownikiem Katedry została prof. Julia Gołębiowska. Sprawując pieczę nad jednostką przez następne dziesięć lat, przyczyniła się do dynamicznego rozwoju Katedry w sferze dydaktycznej, naukowej oraz osobowej. Złożyły się na nią, między innymi, nowe programy nauczania, dwa wydania skryptu do ćwiczeń, 4 wydania podręcznika autorstwa prof. J. Gołębiowskiej „Mikrobiologia rolnicza”, 54 publikacje naukowe, 12 prac magisterskich, 3 prace doktorskie oraz 2 pozytywnie zakończone postępowania habilitacyjne. Prace badawcze nabrały charakteru synekologicznego, który kontynuowany jest w Katedrze do dziś, a uwzględnia złożoność procesów obiegu materii w środowisku glebowym na drodze przemian mikrobiologicznych oraz w układach drobnoustroje – roślina. Najważniejsze zagadnienia podejmowane w ramach tych badań to przepływ pierwiastków organogennych przez biomasę drobnoustrojów glebowych, określenie wielkości tej biomasy oraz tempa jej odnawiania się, a także problematyka symbiotycznego i niesymbiotycznego wiązania azotu atmosferycznego przez drobnoustroje.
Wysokie standardy działalności naukowo – dydaktycznej Katedry oraz podjęte kierunki badawcze kontynuowane były i rozwijane pod kierunkiem kolejnego szefa Katedry, prof. H. Kaszubiaka, który objął tę funkcję w roku 1976 i pełnił do roku 1991. Rozszerzono badania nad biomasą drobnoustrojów glebowych, zwłaszcza w kontekście oddziaływania rozmaitych czynników biotycznych i abiotycznych (między innymi pestycydów) na jej zmiany ilościowe i jakościowe. W badaniach nad wiązaniem azotu atmosferycznego zwrócono uwagę na bakterie z rodzaju Azospirillum. Owoce działalności badawczej tego okresu to między innymi 121 publikacji naukowych. Osiągnięcia Katedry w zakresie kształcenia kadr naukowych to: 1 doktorat, dwie habilitacje, 2 tytuły naukowe profesora. Efekty pracy naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej Katedry byłyby zapewne większe gdyby nie ciężki kryzys spowodowany pożarem, który miał miejsce w roku 1981, a pochłonął większość trzydziestoletniego dorobku Katedry.
Od 1991 roku, funkcję kierowania Katedrą pełni prof. dr hab. Aleksandra Sawicka. W Katedrze nastąpił dalszy rozwój działalności dydaktycznej i naukowej. Zajęcia z mikrobiologii prowadzone są na wielu kierunkach studiów: ROLNICTWO, OCHRONA ŚRODOWISKA, BIOTECHNOLOGIA, OGRODNICTWO INŻYNIERIA ŚRODOWISKA i specjalnościach, m.in.: KSZTAŁTOWANIE TERENÓW ZIELONYCH, HODOWLA ROŚLIN I NASIENNICTWO, OCHRONA ROŚLIN, INŻYNIERIA WODNA I SANITACJA WSI. Uruchomione przed kilku laty i realizowane w Katedrze studia magisterskie na specjalizacji MIKROBIOLOGIA ROLNICZA owocują kilkunastoma pracami magisterskimi rocznie. W ramach tych studiów prowadzone są przedmioty specjalizacyjne: mikroflora produktów pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, mikrobiologia środowisk naturalnych, ekologia mikroorganizmów, mikrobiologiczne przemiany związków organicznych w glebie.
W ostatnich latach nastąpił także intensywny rozwój działalności naukowej Katedry Mikrobiologii Rolnej, udokumentowany licznymi, oryginalnymi pracami twórczymi opublikowanymi w renomowanych czasopismach naukowych, krajowych i zagranicznych. Tematyka badawcza poszerzyła się o nowe zagadnienia m.in.: dynamikę rozwoju i aktywność drobnoustrojów w glebie nawożonej osadami ściekowymi, właściwości i rozwój bakterii metylotroficznych w różnych środowiskach, zależności pomiędzy chemicznymi i biochemicznymi wskaźnikami zanieczyszczeń gleb, wpływ konserwantów na jakość i stabilność kiszonek. Intensywnie rozwijane są także wiodące kierunki badań podjętych we wcześniejszych latach. Badania nad mikrobiologicznym wiązaniem azotu rozszerzono o kolejne grupy drobnoustrojów endofitycznych. Szczególnie atrakcyjne, w kontekście praktyki rolniczej, mogą okazać się prace nad jednoczesną inokulacją roślin uprawnych szczepami różnych drobnoustrojów, tak symbiotycznych, jak i wolnożyjących.
Poszerzającej się działalności naukowej Katedry towarzyszy bardzo znaczący rozwój kadry naukowo – dydaktycznej. Miejsce odchodzących na emeryturę Profesorów i Wykładowców zajmują adiunkci wypromowani w Katedrze, w ramach realizowanych na Wydziale Rolniczym studiów doktoranckich, którzy obecnie pracują nad zdobywaniem kolejnych szczebli swojej formacji naukowej. Od 1999 roku, po dłuższej przerwie, obronionych zostało osiem rozpraw doktorskich, a dziewiąta jest w trakcie realizacji.
W drugiej połowie 2005 roku, decyzją władz Rektorskich, Katedra zmieniła swoją lokalizację na ul. Szydłowską 50. Otrzymane nowe pomieszczenia poprawiły warunki nauczania i pracy badawczej nauczycieli zatrudnionych w Katedrze. Studenci zyskali nową salę wykładową oraz dwie, nowocześnie wyposażone sale do ćwiczeń z mikrobiologii, a pracownicy wygodne pomieszczenia do pracy twórczej i laboratoria do pracy badawczej.
