Studium podyplomowe: produkcja grzybów jadalnych i leczniczych

Ramowy program poszczególnych przedmiotów
realizowanych w ramach
Studium Podyplomowego: „Produkcja grzybów jadalnych i leczniczych”

Lp.	Przedmiot - temat zajęć	Program
1.	Wprowadzenie - tematyka zajęć - program Studium Podyplomowego - cele i zadania - sprawy organizacyjne, regulamin	Szczegółowe omówienie programu Studium Podyplomowego ze szczególnym uwzględnieniem tematyki zajęć. Zapoznanie uczestników Studium Podyplomowego z wykładowcami prowadzącymi zajęcia. Omówienie celów i zadań realizowanych w ramach Studium Podyplomowego. Sprawy organizacyjne – czas trwania Studium, organizacja zajęć dydaktycznych, formy zaliczeń i egzaminów, warunki uzyskania świadectwa ukończenia Studium Podyplomowego. Zapoznanie uczestników z Regulaminem Studiów Podyplomowych Akademii Rolniczej w Poznaniu.
2.	Systematyka i biologia grzybów	Systematyka grzybów: krótka charakterystyka czterech typów Zygomycota, Ascomycota, Basidiomycota, Deuteromycota. Omówienie gromady grzybów podstawkowych (Basidiomycota). Systematyka grzybów uprawnych i leczniczych. Biologia grzybów. Budowa grzybów. Rozmnażanie grzybów. Odżywianie grzybów. Czynniki wpływające na rozwój grzybów.
3.	Czynniki fizyczne i klimatyczne w uprawie grzybów	Skład powietrza, koncentracja dwutlenku węgla, zanieczyszczenia siarką i fluorem. Temperatura jako podstawowy czynnik w uprawie grzybów. Światło w uprawie różnych gatunków grzybów. Woda i wilgotność powietrza w uprawie grzybów
4.	Technika i organizacja produkcji grzybni grzybów uprawnych	Praca w laboratorium biologicznym. Proces produkcji grzybni, pozyskiwanie zarodników i ich kiełkowanie. Pożywki i podłoża w produkcji grzybni. Przechowywanie grzybni matecznej i handlowej. Urządzenia stosowane w laboratoriach produkujących grzybnię. Organizacja produkcji grzybni grzybów uprawnych.
5.	Budowa i wyposażenie pieczarkarni, boczniakarni, laboratoriów produkujących grzybnię	Budowa nowoczesnych pieczarkarni, boczniakarni i laboratoriów – projekty polskie i zagraniczne. Materiały budowlane i elementy budowli. Instalacje, ogrzewanie, klimatyzacja. Wietrzenie-systemy, wyposażenie pomieszczeń do uprawy grzybów i laboratoriów biologicznych.
6.	Podłoże do uprawy grzybów (pieczarka, boczniak, grzyby o właściwościach leczniczych)	Podłoże i jego przygotowanie. Selektywność i jednorodność podłoża, składniki podłoża do uprawy różnych gatunków grzybów. Technika przygotowania, metody fermentowania i pasteryzacji podłoża.
7.	Ocena podłoża do uprawy grzybów: oznaczenie suchej masy i odczynu podłoża, oznaczenie zawartości amoniaku i makroskładników oraz zasolenia	Ocena podłoża i jej znaczenie. Metody oceny podłoża. ocena organoleptyczna, ocena laboratoryjna. Praktyczne wykonanie oceny podłoża w laboratorium chemicznym. Oznaczanie suchej masy i odczynu podłoża. Oznaczanie zawartości amoniaku i makroskładników oraz zasolenia. Interpretacja wyników.
8.	Oznaczanie obecności nicieni w podłożu i okrywie	Znaczenie wykonania oznaczenia obecności nicieni w podłożu i w okrywie. Praktyczne wykonanie oznaczenia. Interpretacja wyników.
9.	Ocena okrywy: oznaczanie pojemności wodnej torfu, oznaczanie odczynu okrywy – krzywa neutralizacji	Wpływ składników okrywy na jej właściwości. Ocena okrywy: oznaczanie pojemności wodnej torfu, oznaczenie odczynu okrywy – krzywa neutralizacji. Interpretacja uzyskanych wyników.
10.	Zagrzybianie podłoża i rozwój grzybni. Prowadzenie uprawy pieczarki, boczniaka, grzybów o właściwościach leczniczych. zbiór grzybów	Sposoby zagrzybiania podłoża. Inkubacja. Nakładanie okrywy na podłoże. Cacing. Mikrobiologia okrywy i wiązanie owocników. Zabiegi pielęgnacyjne po nałożeniu okrywy. Zawiązywanie owocników. Nawadnianie. Zbiór owocników. Specyfika prowadzenia uprawy różnych gatunków grzybów uprawnych i leczniczych – podobieństwa i różnice.
11.	Grzyby o właściwościach leczniczych. Charakterystyka gatunków, substancje czynne, zastosowanie w medycynie	Grzyby o właściwościach leczniczych. Przegląd gatunków, substancje czynne i ich właściwości. Wykorzystanie grzybów o właściwościach leczniczych w medycynie światowej.
12.	Czynniki wpływające na jakość grzybów	Wpływ wybranych czynników na jakość grzybów uprawnych i leczniczych, zabiegi poprawiające jakość grzybów.
13.	Likwidacja uprawy. Zabiegi ogólnohigieniczne. Środki dezynfekcyjne	Znaczenie właściwie przeprowadzonej likwidacji uprawy grzybów. Dezynfekcja termiczna i chemiczna. Zabiegi ogólnohigieniczne.
14.	Identyfikacja i charakterystyka chorób grzybów uprawnych	Identyfikacja i charakterystyka chorób pasożytniczych: biała zgnilizna pieczarki, sucha zgnilizna pieczarki, fałszywa trufla, daktylium, śniedź pieczarki, rdzawa plamistość pieczarek, mumie, gipsówki, pleśń oliwkowa, pleśń karminowa, pleśń brunatna pieczarki, stysanus, fuzariozy, zielone pleśnie, czernidłaki. Znaczenie chorób wirusowych, charakterystyka, zasady identyfikacji. Choroby nieinfekcyjne grzybów uprawnych.
15.	Identyfikacja i charakterystyka szkodników grzybów uprawnych	Identyfikacja i charakterystyka szkodników grzybów uprawnych: muchówki, ziemiórkowate, zadrowate, pryszczarkowate, nicienie, roztocze, skoczogony, inne szkodniki.
16.	Metody zwalczania chorób i szkodników w uprawie grzybów (technika, środki bezpieczeństwa)	Metody i techniki zwalczania chorób i szkodników w uprawie grzybów uprawnych i leczniczych. Specyfika użycia pestycydów w uprawie grzybów. Kumulacja, okres karencji. Zasady BHP.
17.	Przechowywanie i przetwarzanie grzybów. Zagrożenie mikrobiologiczne, chemiczne i w produkcji i obrocie grzybami uprawnymi	Czynniki wpływające na przechowywanie grzybów. Przechowywanie świeżych pieczarek, półproduktów, suszu, mrożonek, grzybów kiszonych i solonych. Metody utrwalania grzybów. Suszenie, mrożenie, solenie, kiszenie, marynowanie grzybów. Konserwy sterylizowane. Inne metody utrwalania. Obrót grzybami uprawnymi – zagrożenia mikrobiologiczne i inne.
18.	Zastosowanie technologii informatycznych w systemach kierowania zakładami produkującymi grzyby uprawne oraz w kompostowniach	Zastosowanie metod informatycznych w pieczarkarniach i boczniakarniach oraz kompostowniach. Używane programy – charakterystyka. Praktyczne wykorzystanie specjalistycznych programów komputerowych do kierowania cyklem produkcyjnym w pieczarkarni.
19.	Marketing produktów ogrodniczych- grzybów uprawnych. problemy uprawy grzybów w Polsce w Europie	Problemy uprawy grzybów w Polsce. Rozwój w ostatnich latach, wzrost eksportu, perspektywy wzrostu produkcji. Marketing produktów ogrodniczych – grzybów uprawowych i leczniczych. Możliwości wykorzystania pomocy finansowej ze środków unijnych.
20.	Rola doradztwa w produkcji grzybów, błędy popełniane przez producentów podłoża i producentów grzybów	Znaczenie doradztwa w produkcji grzybów. Analiza błędów popełnianych przez producentów podłoża oraz przez producentów grzybów.
21.	Ćwiczenia terenowe –zwiedzanie kompostowni oraz zakładów zajmujących się produkcją i przetwórstwem grzybów	Zwiedzanie zakładów produkcyjnych i kompostowni, pieczarkarni, boczniakarni oraz zakładów zajmujących się przetwórstwem grzybów.